วัดพระบรมธาตุไชยา สุราษฎร์ธานี

วัดพระบรมธาตุไชยา ตั้งอยู่ที่อำเภอไชยา ทางเหนือของตัวเมืองสุราษฎร์ธานี และมีเจดีย์ที่มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 14 เป็นโบราณสถานสมัยศรีวิชัยที่สมบูรณ์ที่สุดในประเทศไทย และเป็นหลักฐานว่าไชยาเคยเป็นศูนย์กลางสำคัญของจักรวรรดิทางทะเลนั้นนานก่อนที่อาณาจักรไทยจะเกิดขึ้น

รูปทรงของเจดีย์ต่างจากสถูปไทยมาตรฐานมาก คือเป็นเรือนธาตุอิฐสี่เหลี่ยมซ้อนชั้น มีเจดีย์บริวารขนาดเล็กที่มุมทั้งสี่และมีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูป ใกล้เคียงกับงานชวาและสุมาตรามากกว่าสิ่งใดที่สุโขทัยหรืออยุธยา เจดีย์ตั้งอยู่ในลานที่มีกำแพงล้อมและมีพระพุทธรูปนั่งเรียงราย และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติขนาดเล็กข้างวัดเก็บประติมากรรมที่พบในพื้นที่

ไชยายังเป็นที่รู้จักในฐานะที่ตั้งของสวนโมกขพลาราม วัดป่าที่ท่านพุทธทาสภิกขุก่อตั้ง อยู่ห่างออกไปไม่ไกล